Lifestyle

Bas van de Goor ∞ Gouden topsporter met diabetes

Zestien jaar lang speelde hij volleybal op het hoogste niveau. Anderhalf jaar voor hij een punt zette achter zijn topsportcarrière, kwam hij er achter dat hij diabetes had. Met zijn eigen stichting zet hij nu sport in als ultiem middel voor een betere diabetes controle.

De volleybalcarrière van Bas van de Goor is indrukwekkend. Een lange lijst palmares, 295 interlands en vooral: winnaar van goud tijdens de Olympische Spelen van 1996 in Atlanta. “Die gouden medaille is absoluut het hoogtepunt”, vindt hij. “Maar ook de acht jaren die ik in Italië speelde, vormen een hoogtepunt dat is dé competitie waar je als volleyballer wilt spelen, met zoveel mooie wedstrijden.”
 
In november 2003 werd bij Bas de auto-immuunziekte diabetes type 1 gediagnostiseerd. De aanleiding voor diabetes type 2 ligt vaak bij een ongezonde levensstijl, met slecht eten en weinig beweging. Over de oorzaken van type 1 is veel minder bekend, maar ook topsporters kunnen de ziekte krijgen. “Waarom de één het wel krijgt en de ander niet, dat weet men niet”, vertelt Bas. “Ik had op een gegeven moment alle klassieke kenmerken: vermoeid, veel dorst, vaak naar het toilet. Je lichaam voert de overtollige suiker via de urine af. En hoe meer suiker je lichaam heeft, hoe meer vocht je nodig hebt om het af te voeren. Je voelt je moe doordat de suiker, die werkt als brandstof, niet in je spieren komt.”
De koolhydraten die we dagelijks eten, komen als glucose in ons bloed terecht. De insuline, die ons lichaam aanmaakt in de alvleesklier, zorgt er vervolgens als een soort sleutel voor dat die glucose in de lichaamscellen terechtkomt. Wanneer dat proces niet goed verloopt, raakt de bloedsuikerspiegel uit evenwicht. Zo ontstaat diabetes. Bas kreeg de diagnose toen hij nog actief was als profvolleyballer. “Met diabetes maak je de hele dag rekensommen met de factoren die bepalen hoeveel insuline je nodig hebt. Door stress en suiker gaat je bloedsuikerspiegel bijvoorbeeld omhoog, als je sport gaat die juist omlaag. Tijdens het sporten gebruikt je lichaam de suiker die in je spieren zit. Als die opraakt, gaat je insulinesleutel veel efficiënter werken en je bloedsuikerspiegel veel sneller omlaag. Voor mij was het maken van die rekensommen dus eigenlijk heel makkelijk.” 
 
Optisch bedrog?
Hoe zit het dan met de optiek? Een kenmerk van diabetes is dat het zicht sterk achteruitgaat. “Dat is ook een van de symptomen die ik had. Ik kon ’s avonds geen teletekst meer lezen”, vertelt Bas. Oogzorg is dan ook erg belangrijk bij diabetes. “De internist stuurt mensen met type 1-diabetes geregeld voor een onderzoek naar de oogarts. Bij de helft van alle mensen die blind zijn, is diabetes de oorzaak. En juist omdat bewegen zo belangrijk is wanneer je diabetes hebt, proberen we vooral voor mensen met slecht zicht oplossingen te vinden. Oogzorg sluit dus goed aan op wat wij als foundation doen.” Dat betekent echter niet dat alleen diabetes van invloed is op de ogen van Bas. “Laatst had ik klachten, mijn ogen leken achteruit te gaan. Maar toen ik voor controle bij de oogarts zat, zei hij: ‘Diabetes-technisch gaat het goed met je ogen.’ Toen keek hij in mijn dossier en zei: ‘Ja, het is gewoon de leeftijd.’ Of ik daar nou blij mee moest zijn...”
 
De ogen van Bas waren al langer niet optimaal, vertelt hij. “Ik heb een lui oog, daar zie ik een stuk minder goed mee.” Maar, volleybal lijkt nu juist een sport te zijn waarbij goede ogen belangrijk zijn; diepte en snelheid moeten perfect worden ingeschat. “Toch heb ik er tijdens het volleyballen nauwelijks last van gehad. Maar wie weet was het een stuk beter gegaan als ik het niet had gehad”, voegt hij er met een knipoog aan toe.
In het voorjaar van 2005, bijna anderhalf jaar na de diagnose, stopte Bas met professioneel volleybal. “Nu ben ik niet meer erg actief binnen die wereld – althans, niet inhoudelijk-technisch. Tijdens het wereldkampioenschap beachvolleybal, dat volgend jaar in Nederland wordt gehouden, ben ik toernooidirecteur. als gastheer van het toernooi.”
 
Een nieuwe motivatie
Eind 2006 richtte Bas de Bas van de Goor Foundation op.  “Het middel om diabetes onder controle te krijgen, vinden wij, is sport en bewegen. We scheren iedereen met diabetes over één kam, ongeacht het type. Want het mooie is: sport helpt bij beide  typen! Bij type 1 zorgt sport ervoor dat  mensen makkelijker die rekensom kunnen maken, als mensen met type 2-diabetes veel bewegen, kan het zelfs zo zijn dat ze uiteindelijk van de medicatie af kunnen.”
De stichting organiseert sportdagen, clinics, marathons en mountainbiketochten, en voor kinderen vooral sportkampen. En daarnaast een aantal grote challenges. Dat zijn grotere projecten, waarbij Bas met een klein groepje mensen iets bijzonders doet en de verhalen van de deelnemers communiceert. De IJsland-challenge is daarvan een voorbeeld (zie kader). “Met de stichting willen we ervaringen, kennis en inspiratie delen door activiteiten van mensen met diabetes en de zorgverleners. Bij de challenges ben ik een soort reisleider die helpt het podium te verzorgen voor mensen met een verhaal”, licht Bas toe.
Bas lijkt dankzij zijn initiatieven nog bekender te zijn geworden dan hij al was als actieve topvolleyballer. “Na mijn sportieve carrière heb ik de opties op een rijtje gezet. Ik wilde divers werk doen, in beweging zijn, fondsen werven, activiteiten organiseren, presentaties geven  en het gevoel hebben eigen baas te zijn. Dat kan ik nu allemaal combineren in de stichting, met twee voor mij heel belangrijke onderwerpen: sport en diabetes. Ik heb dus een droombaan!”
 
Optometrie en diabetes
Onder de kenmerken van diabetes vallen ook oogklachten. Als gevolg van een verhoogde bloedsuikerspiegel kunnen afwijkingen aan het netvlies ontstaan waardoor je minder goed kunt zien. Voor patiënten met diabetes is het daarom belangrijk regelmatig op deze afwijkingen gescreend te worden. De optometrist onderzoekt onder meer de achterkant van het oog en de bloedvaten op het netvlies. Na beoordeling van klachten bepaalt de optometrist vervolgens of behandeling door de oogarts nodig is.
 
Iceland Diabetes Challenge
Afgelopen zomer organiseerde de Bas van de Goor Foundation, een intensieve trektocht door IJsland.  Tijdens de tocht waren twaalf deelnemers, van zeer  diverse leeftijden en allen met diabetes, op elkaar  aangewezen met hetzelfde doel: zelfmanagement.  Met andere woorden: onder alle omstandigheden de  regie van hun gezondheid in eigen hand houden.  ZIENRS sponsorde deze bijzondere challenge door  het hele team van brillen (Adidas en Oakley) te voorzien. “Een van de opticiens van ZIENRS was vanuit optometrisch onderzoek betrokken geraakt met diabetes en de foundation. Zo kwam ik in contact en met hun  enthousiaste aanpak was de sponsoring snel geregeld”, aldus Bas van de Goor.
 
woensdag, 17 december 2014
Auteur: Niels Christern
Bron: Zienrs magazine 2
Foto: Ronald Hoogendoorn